Συμπεράσματα της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με θέμα: «Απασχόληση στην Ευρώπη -2003»
Ημερομηνία: 13-10-2003
Το υψηλό επίπεδο κατάρτισης και εξειδίκευσης του εργατικού δυναμικού, η επαγγελματική κινητικότητα, η ευέλικτη οργάνωση της εργασίας, καθώς και το αίσθημα εργασιακής σταθερότητας αποτελούν τους κύριους παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας στην Ευρώπη και στην ενθάρρυνση της δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης. Αυτά είναι το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής "Απασχόληση στην Ευρώπη - 2003".
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα εξειδικευμένο και προσαρμόσιμο εργατικό δυναμικό είναι το κλειδί για τη μελλοντική αύξηση της απασχόλησης και της παραγωγικότητας
Το προσαρμόσιμο ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, με πρόσβαση στην κατάρτιση, την εξέλιξη της σταδιοδρομίας, την επαγγελματική κινητικότητα, την ευέλικτη οργάνωση της εργασίας καθώς και με το αίσθημα της εργασιακής σταθερότητας είναι το κλειδί για την αύξηση της παραγωγικότητας στην Ευρώπη, για την ενθάρρυνση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και για την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης. Αυτό είναι το συμπέρασμα της έκθεσης της Επιτροπής «Απασχόληση στην Ευρώπη 2003». Οι μεταβολές στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας από τα τέλη της δεκαετίας του 90 και μετά - η όλο και μεγαλύτερη συμμετοχή γυναικών και νέων, η αύξηση του μορφωτικού επιπέδου και το μεγαλύτερο φάσμα και χρήση ευέλικτων μεθόδων εργασίας - της επέτρεψαν να αντισταθεί καλύτερα στην οικονομική επιβράδυνση απ' ό,τι κατά την προηγούμενη ύφεση στις αρχές της δεκαετίας του 90. Οι ενεργητικές πολιτικές της αγοράς εργασίας, όπως τα συστήματα ασφάλισης της ανεργίας και η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο μπορούν να συμβάλουν ώστε να αντισταθμιστεί η αυξημένη εργασιακή αστάθεια και να ενθαρρυνθεί περαιτέρω η ευελιξία της αγοράς εργασίας.
Τα πορίσματα της εν λόγω έκθεσης είναι μια σημαντική ώθηση στο έργο που διεξάγεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ενίσχυση της απασχόλησης, ανέφερε η κ. Άννα Διαμαντοπούλου, αρμόδια Επίτροπος για την Απασχόληση και τις Κοινωνικές Υποθέσεις. Η έκθεση δείχνει ότι ακόμα και στο τρέχον δύσκολο οικονομικό κλίμα η ευρωπαϊκή στρατηγική μας για την απασχόληση και η στρατηγική της Λισσαβώνας για να γίνει η Ευρώπη η πιο δυναμική και ανταγωνιστική οικονομία ανά την υφήλιο βρίσκονται στο σωστό δρόμο.
Φυσικά εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών - η αύξηση της απασχόλησης το 2002 κυμάνθηκε από το 3,2 τοις εκατό στο Λουξεμβούργο έως το -0,7 τοις εκατό στη Δανία, αν και ο μέσος όρος για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέμεινε απλώς θετικός στο 0,4 τοις εκατό. Η ανεργία μειώθηκε κατά τα πρόσφατα έτη για τις περισσότερες υποψήφιες χώρες, εκτός ιδίως από την Πολωνία όπου το σχετικό ποσοστό αυξήθηκε σε σχεδόν 20 τοις εκατό.
Η έμφαση που δίνεται στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην ευέλικτη εργασία αφορά και άλλους τομείς που εξετάζονται στην έκθεση:
Τα πρότυπα απασχόλησης των μεγαλύτερων σε ηλικία και των νεότερων εργαζομένων είναι παρόμοια, γεγονός που δείχνει ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι δεν μπορούν να θεωρηθούν ως υποκατάστατο αλλά μάλλον ως συμπλήρωμα στην αγορά εργασίας.
Το ποσοστό απασχόλησης για τους πολύ ειδικευμένους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας (61 τοις εκατό) είναι το διπλάσιο αυτού για τους ελάχιστα ειδικευμένους (31 τοις εκατό). Οι ελάχιστα ειδικευμένοι εργαζόμενοι εγκαταλείπουν επίσης το εργατικό δυναμικό νωρίτερα (στην ηλικία των 58,7 ετών αντί της ηλικίας των 62,3 ετών). Η αύξηση της απασχόλησης των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων τα τελευταία χρόνια συνδέεται με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη της μερικής απασχόλησης. Οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας λαμβάνουν σημαντικά λιγότερη κατάρτιση από τους εργαζομένους της πλέον παραγωγικής ηλικίας.
Το 2002 στην Ευρώπη σημειώθηκε μεγαλύτερη ανάπτυξη της παραγωγικότητας απ' ό,τι στις ΗΠΑ στις βιομηχανίες παραγωγής τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών, ενώ το ποσοστό της αύξησης της παραγωγικότητας ήταν χαμηλότερο στις βιομηχανίες που χρησιμοποιούν τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών.
Το ποσοστό απασχόλησης των υπηκόων χωρών εκτός της Ευραπαϊκής Ένωσης παραμένει περίπου 14 ποσοστιαίες μονάδες πίσω από αυτό των υπηκόων της Ευραπαϊκής Ένωσης, ενώ η απασχόλησή τους εντοπίζεται σε τομείς χαμηλά αμειβόμενους και ελάχιστα εξειδικευμένους. Ωστόσο, διαφαίνεται κάποια μεταβολή, καθώς οι μετανάστες των πρόσφατων ετών τείνουν να είναι πιο ειδικευμένοι. Το υψηλό ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο (35,1 τοις εκατό σε αντίθεση με το 16,7 τοις εκατό της Ευραπαϊκής Ένωσης) αποτελεί επίσης λόγο ανησυχίας - εμποδίζει την ικανότητα προσαρμογής στη διαρθρωτική αλλαγή και την ενσωμάτωση στην κοινωνία της Ευραπαϊκής Ένωσης.
Υπάρχει μια πληθώρα ρυθμίσεων ευέλικτης εργασίας στις ευρωπαϊκές αγορές εργασίας. Το 18 τοις εκατό των ευρωπαίων εργαζομένων εργάζεται στο πλαίσιο μερικής απασχόλησης. Το 13 τοις εκατό εργάζεται σε προσωρινές θέσεις εργασίας - περισσότεροι από τους μισούς παρά τη θέλησή τους και περισσότεροι από το ένα τρίτο με σύμβαση διάρκειας έξι μηνών ή μικρότερη. Το 15 τοις εκατό των ευρωπαίων εργαζομένων εργάζεται υπερωριακά σε τακτική βάση - οι περισσότεροι από τους μισούς χωρίς να αμείβονται γι' αυτό. Το ένα τέταρτο όλων των εργαζομένων - ιδίως οι εργαζόμενοι στον τομέα των υπηρεσιών και των πωλήσεων και οι ειδικευμένοι χειρώνακτες και οι ανειδίκευτοι εργαζόμενοι - εργάζονται τακτικά εκτός των βασικών ωρών. Τέλος, το 8 τοις εκατό όλων των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης στην Ευραπαϊκής Ένωσης - και το περισσότερο από 20 τοις εκατό στο Ηνωμένο Βασίλειο - συνήθως εργάζονται περισσότερο από 48 ώρες την εβδομάδα.
Το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών αυξήθηκε σε 55,6 τοις εκατό το 2002, ενώ αυτό των ανδρών μειώθηκε ελαφρά. Το άνοιγμα μεταξύ των αμοιβών των δύο φύλων που δεν μπορεί να εξηγηθεί με διαφορές στην παραγωγικότητα εξακολουθεί να υπάρχει σε όλες τις αγορές εργασίας της Ευραπαϊκής Ένωσης.
Η έκθεση «Απασχόληση στην Ευρώπη», που δημοσιεύεται ετησίως, παρουσιάζει ένα πανόραμα των πρόσφατων εξελίξεων στις ευρωπαϊκές αγορές εργασίας. Η σημερινή είναι η 15η έκδοση της έκθεσης και η πρώτη στην οποία συμπεριλαμβάνονται σχεδόν πλήρως οι υποψήφιες και οι προς προσχώρηση χώρες στην ανάλυση. Όπως και στις προηγούμενες εκδόσεις, υπάρχει λεπτομερές στατιστικό παράρτημα με τους βασικούς δείκτες απασχόλησης, τους μακροοικονομικούς δείκτες και τις βραχυπρόθεσμες προβολές.
Το πλήρες κείμενο της έκθεσης καθώς και όλοι οι στατιστικοί πίνακες του παραρτήματος διατίθενται στη σελίδα ""Βασικά Έγγραφα" στο δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόληση και Κοινωνικές Υποθέσεις:
http://europa.eu.int/comm/dgs/employment_social/key_en.htm
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Αντιπροσωπεία Στην Ελλάδα
http://europa.eu.int/hellas/5news/5.6press091003i.htm