Οι πολιτικές υπέρ της πολυμορφίας μπορούν να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις αναφέρει έκθεση που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Ημερομηνία: 12-11-2003
Οι εταιρείες που εφαρμόζουν πολιτικές υπέρ της πολυμορφίας - δηλαδή πολιτικές που επιδιώκουν να ενθαρρύνουν τη συνύπαρξη φυλών, γενετήσιων προσανατολισμών, θρησκειών, σωματικών αναπηριών, ηλικιών και φύλων στο χώρο εργασίας - μπορούν να αναμένουν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οφέλη. Αυτά είναι τα αποτελέσματα μιας νέας έκθεσης, που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής. Η έκθεση «Το κόστος και τα οφέλη της πολυμορφίας» επισημαίνει τα βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα οφέλη, όπως η βελτιωμένη ταμειακή ροή μέσω της διευθέτησης της έλλειψης εργατικού δυναμικού, του ανοίγματος νέων αγορών, της μείωσης του κόστους και της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας στις υφιστάμενες αγορές, καθώς και τα μακροπρόθεσμα οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της εδραίωσης διαφοροποιημένης φήμης στους βασικούς ενδιαφερόμενους και στους πελάτες και της βελτίωσης της ποιότητας του ανθρώπινου κεφαλαίου.
«Η μελέτη αυτή δείχνει ότι η θέσπιση νομοθεσίας για την απαγόρευση των διακρίσεων στην Ευρώπη δεν είναι μόνο ζήτημα αρχής αλλά είναι καλό και για τις επιχειρήσεις» ανέφερε η κ. Άννα Διαμαντοπούλου, Επίτροπος Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων. «Ελπίζω ότι οι εταιρείες θα το λάβουν υπόψη τους και ότι τα κράτη μέλη θα εκτελέσουν το χρέος τους θεσπίζοντας εθνικές διατάξεις για την εφαρμογή των δύο ευρωπαϊκών οδηγιών σχετικά με την απαγόρευση των διακρίσεων το συντομότερο δυνατόν.»
Το 69 τοις εκατό περίπου των εταιρειών που ερωτήθηκαν στο πλαίσιο της έκθεσης ανέφεραν ότι οι πολιτικές υπέρ της πολυμορφίας βελτίωσαν την εταιρική τους φήμη. Και 62 τοις εκατό ανέφεραν ότι οι εν λόγω πολιτικές συνέβαλαν σημαντικά στην προσέλκυση και διατήρηση προσωπικού με υψηλά προσόντα. Μόλις κάτω από 60 τοις εκατό ανέφεραν ότι η πολυμορφία στη δράση βελτίωσε την αποτελεσματικότητα και έδωσε περισσότερα κίνητρα (58 τοις εκατό), αύξησε την καινοτομία (57 τοις εκατό), βελτίωσε το επίπεδο των υπηρεσιών και αύξησε την ικανοποίηση των πελατών (57 τοις εκατό) και συνέβαλε στην υπερνίκηση της έλλειψης εργατικού δυναμικού (57 τοις εκατό).
Η έκθεση αναγνωρίζει ότι είναι ακόμη πολύ πρόωρο να ισχυριστούμε ότι η πολυμορφία έχει θετικό αντίκτυπο στις επιχειρήσεις, λόγω του περιορισμένου αριθμού των αποκαλούμενων «πρωτοπόρων» εταιρειών που εφαρμόζουν την πρακτική αυτή. Η μέτρηση του αντίκτυπου των πολιτικών για την πολυμορφία στο χώρο εργασίας δεν έχει ακόμη τελειοποιηθεί και η έννοια του «διαφοροποιημένου χώρου εργασίας» είναι δύσκολο να οριστεί. Εντούτοις, σύμφωνα πάντα με την έκθεση, διαφαίνεται ήδη ότι από την πολυμορφία θα προκύψουν οικονομικά οφέλη.
Το κίνητρο για την καθιέρωση πολιτικών υπέρ της πολυμορφίας είναι σαφές, σύμφωνα με την έκθεση. Υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στις αγορές προϊόντων, εργασίας και κεφαλαίων, που σημαίνουν αλλαγές στη συμπεριφορά των πελατών, του προσωπικού και των επενδυτών. Επιπλέον, η κρατική επίδραση, με τη μορφή νομοθεσίας, και οι ευρύτερες κοινωνικές αξίες, με τη μορφή των προσδοκιών των πολιτών έναντι των επιχειρήσεων, αλλάζουν επίσης συνεχώς.
Στην έκθεση εντοπίζονται δύο σημαντικά «εσωτερικά» εμπόδια (δηλαδή στο εσωτερικό της επιχείρησης) που περιορίζουν τις επενδύσεις σε πολυμορφία: δυσκολίες στην αλλαγή νοοτροπίας μιας επιχείρησης και έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τις πολιτικές πολυμορφίας του εργατικού δυναμικού. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διάθεση δημόσιων πόρων και προγραμμάτων μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της δεύτερης δυσκολίας, αλλά θα έχει πολύ μικρό αντίκτυπο στην πρώτη.
Η Επιτροπή σκοπεύει να καλύψει αυτό το «κενό ενημέρωσης» σε πολλές επιχειρήσεις της ΕΕ, ιδίως μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μέσω διαφόρων πρωτοβουλιών όπως το πρόγραμμα «Ναι στην πολυμορφία - Όχι στις διακρίσεις» την έναρξη του οποίου κήρυξε η επίτροπος κ. Άννα Διαμαντοπούλου εφέτος.
Επίσης, η Επιτροπή θα καταρτίσει κατάλογο ορθών πρακτικών το 2004. Παραμένουν επίσης «εξωτερικά» εμπόδια, σύμφωνα με την έκθεση, συμπεριλαμβανομένων νομικών περιορισμών σχετικά με την τήρηση και επεξεργασία ευαίσθητων πληροφοριών για άτομα και κοινωνικές ομάδες σε θέματα όπως η εθνική καταγωγή, η θρησκεία και ο γενετήσιος προσανατολισμός.
Η έκθεση βασίστηκε σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 200 εταιρείες εγκατεστημένες σε τέσσερις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα αποτελέσματα οκτώ περιπτωσιολογικών μελετών προγραμμάτων προώθησης της πολυμορφίας σε έξι χώρες της ΕΕ και σε 48 συνεντεύξεις με άμεσα εμπλεκόμενες οργανώσεις όπως συνδικάτα, επιχειρήσεις, εθνικές κυβερνήσεις, οργανισμοί ισότητας και μη κυβερνητικές οργανώσεις.
Το 2000 εκδόθηκαν δύο οδηγίες για την απαγόρευση των διακρίσεων. για τη φυλετική και εθνοτική ισότητα και για την ισότητα στο χώρο εργασίας. Για την πρώτη, μόνο 7 κράτη μέλη ενσωμάτωσαν πλήρως την οδηγία μέχρι την προθεσμία της 19ης Ιουλίου και η Επιτροπή βρίσκεται στα πρώτα στάδια κίνησης διαδικασιών επί παραβάσει κατά των υπολοίπων. Για τη δεύτερη, αν και απομένουν ακόμη μερικές εβδομάδες μέχρι τη λήξη της προθεσμίας (2 Δεκεμβρίου 2003), απ. ό,τι γνωρίζει η Επιτροπή, μόνο δύο κράτη μέλη έχουν θεσπίσει σχετική νομοθεσία μέχρι τώρα.
Περισσότερες πληροφορίες για την εκστρατεία «Ναι στην πολυμορφία - Όχι στις διακρίσεις» διατίθενται στον ιστότοπο: http://www.stop-discrimination.info/
Το κείμενο της μελέτης διατίθενται στον ιστότοπο: http://europa.eu.int/comm/employment_social/fundamental_rights/prog/studies_en.htm